De nieuwe versie van de handreiking maakt onderscheid tussen AI-assistenten in eigen beheer en publieke diensten van externe aanbieders, en geeft een checklist voor gebruik met vertrouwelijke gegevens.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Toets uw interne richtlijn aan de nieuwe checklist, vooral de delen over vertrouwelijke gegevens en bronvermelding.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
De handreiking is geen wet, maar toezichthouders gebruiken haar wel als maatstaf. Vraag of uw organisatie ermee werkt.
Wat betekent dit voor u als CIO
Leg per AI-dienst vast of die in eigen beheer draait of extern, en koppel daar de toegestane gegevensclassificatie aan.
AandachtRegelgevingHandreiking generatieve AI · versie 2
Sinds augustus zijn de eisen voor hoog-risicosystemen uit bijlage III van toepassing, al ligt er een Europees voorstel om een deel ervan uit te stellen. Wij zetten op een rij wat vaststaat, wat nog kan schuiven en wat u als gebruiksverantwoordelijke nu al moet regelen.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Inventariseer welke algoritmes onder bijlage III vallen (uitkeringen, handhaving, onderwijs) en plan voor elk een grondrechteneffectbeoordeling (FRIA). Die geldt specifiek voor overheden.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
U bent eindverantwoordelijk voor menselijk toezicht en registratie. Vraag uw organisatie vóór het eind van het jaar om een overzicht van hoog-risicotoepassingen en de status van elke toepassing.
Wat betekent dit voor u als CIO
Zorg dat logging, menselijk toezicht en registratie in de EU-databank technisch geborgd zijn. Leg in contracten vast dat leveranciers de technische documentatie aanleveren.
De halfjaarlijkse risicorapportage signaleert dat steeds meer organisaties AI-assistenten inzetten zonder duidelijke afspraken over dataverwerking, bronvermelding en archivering.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Gebruik de aanbevelingen als toets voor uw eigen richtlijn generatieve AI. Let vooral op de passages over Woo en archivering.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Het rapport maakt duidelijk waar de toezichthouder de komende tijd op let. Agendeer het in het directieoverleg, samen met de vraag of uw organisatie een actueel AI-beleid heeft.
Wat betekent dit voor u als CIO
Controleer welke AI-assistenten medewerkers feitelijk gebruiken (shadow AI) en of prompts en output onder uw bewaarbeleid vallen.
De voorwaarden bouwen voort op de Europese modelcontractbepalingen voor AI en voegen eisen toe over transparantie, uitlegbaarheid en exit-afspraken bij AI-diensten van externe leveranciers.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Beoordeel of de voorwaarden aansluiten op de beleidsdoelen van uw domein. Reageren kan tot en met 2 oktober.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Standaardvoorwaarden verkleinen het risico dat u afhankelijk wordt van één leverancier. Vraag uw inkooporganisatie of de voorwaarden bij lopende aanbestedingen worden toegepast.
Wat betekent dit voor u als CIO
Vergelijk de voorwaarden met uw huidige SaaS-contracten. Let op de bepalingen over trainen op overheidsdata en dataportabiliteit.
Vier gemeenten testten een jaar lang AI voor het lakken en ordenen van documenten. Doorlooptijden daalden, maar handmatige controle bleef nodig, vooral bij persoonsgegevens van derden.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Een bruikbare casus voor wie werkt aan informatiehuishouding. De evaluatie bevat een beslisboom voor wanneer menselijke controle verplicht is.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
De winst zit in doorlooptijd, niet in minder fte. Neem dat mee in verwachtingen richting raad of Kamer.
Wat betekent dit voor u als CIO
De gemeenten kozen een model dat lokaal draait, zodat documenten binnen de eigen omgeving bleven. De architectuurschets staat in de bijlage.
Het Nederlandse taalmodel dat met publieke middelen is ontwikkeld, wordt nu in afgebakende pilots getest. De focus ligt op transparantie over trainingsdata en bruikbaarheid voor Nederlandstalige teksten.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Houd het in de gaten als alternatief voor commerciële modellen bij beleidsanalyse en samenvattingen, vooral waar herleidbaarheid van bronnen telt.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Dit raakt aan digitale autonomie. Het is een bestuurlijke keuze hoeveel afhankelijkheid van niet-Europese aanbieders u acceptabel vindt.
Wat betekent dit voor u als CIO
Beoordeel hosting, prestaties en beheerlast. Een open model vraagt eigen capaciteit voor updates en beveiliging.
Een nieuwe handreiking laat zien hoe de Nederlandse IAMA en de Europese grondrechteneffectbeoordeling op elkaar aansluiten, zodat organisaties één traject kunnen doorlopen.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Gebruik de koppeltabel om bestaande IAMA's aan te vullen tot een FRIA, in plaats van opnieuw te beginnen.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Na de toeslagenaffaire vragen raad en Kamer terecht om aantoonbare zorgvuldigheid. Een afgeronde effectbeoordeling is uw verantwoording vooraf.
Wat betekent dit voor u als CIO
Beleg het eigenaarschap van de beoordeling in uw proces voor portfolio- en changemanagement, zodat geen systeem live gaat zonder toets.
De plicht om te zorgen voor voldoende AI-kennis bij medewerkers geldt al sinds februari 2025. Veel organisaties hebben nog geen aantoonbaar plan. Een nieuw raamwerk onderscheidt kennisniveaus per functiegroep.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Koppel het raamwerk aan de functiegroepen in uw organisatie. Beleidsmedewerkers die AI inzetten in analyses vallen in de middelste categorie.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Ook bestuurders vallen onder de plicht. Plan een sessie voor het bestuur of college en leg vast dat die heeft plaatsgevonden.
Wat betekent dit voor u als CIO
Registreer gevolgde trainingen in uw leeromgeving, zodat u bij een audit kunt laten zien wie welk niveau heeft.
Het aantal registraties groeit gestaag, maar lang niet alle beschrijvingen vermelden het doel, de menselijke tussenkomst en de gebruikte data. Er komt een kwaliteitsstandaard.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Controleer of de registraties van uw beleidsterrein compleet en begrijpelijk zijn voor burgers.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Het register is uw etalage voor transparantie. Vraag hoeveel van uw hoog-risicotoepassingen erin staan.
Wat betekent dit voor u als CIO
Automatiseer waar mogelijk de export van metadata uit uw applicatieportfolio naar het register.
Europese rekencentra voor AI stellen capaciteit beschikbaar aan publieke instellingen. Dat biedt een alternatief voor het trainen en draaien van modellen bij grote niet-Europese cloudaanbieders.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Relevant voor domeinen met gevoelige data, zoals zorg, veiligheid en sociale zekerheid. Het kan experimenteren mogelijk maken zonder dat data de EU verlaat.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Neem de beschikbaarheid mee in uw strategie voor digitale autonomie en in gesprekken binnen regionale samenwerkingsverbanden.
Wat betekent dit voor u als CIO
Onderzoek de toegangsvoorwaarden, zoals beveiligingsniveau, SLA en aansluiting op de BIO, voordat u capaciteit inzet voor productie.
Drie provincies testen samen hoe AI kan helpen bij het beoordelen van de volledigheid van vergunningaanvragen. De beslissing blijft altijd bij een medewerker.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Een voorbeeld van AI als ondersteuning, niet als beslisser. Let op hoe de provincies de rol van de medewerker hebben vastgelegd.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Samen optrekken verlaagt kosten en risico's. Overweeg of uw organisatie kan aansluiten bij een bestaande proeftuin.
Wat betekent dit voor u als CIO
De proeftuin gebruikt een gedeelde omgeving met strikte scheiding van gegevens per provincie. Vraag de architectuurplaat op.
Met drone-beelden en beeldherkenning sporen waterschappen sneller schade aan dijken op. Het is een voorbeeld van AI met een minimaal risico onder de AI-verordening.
Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker
Laat zien dat niet alle AI zwaar gereguleerd is. Gebruik de casus om collega's uit te leggen hoe risicoklassen werken.
Wat betekent dit voor u als bestuurder
Een zichtbare opbrengst voor waterveiligheid, met weinig juridische risico's. Goed voorbeeld voor een bestuurlijke presentatie.
Wat betekent dit voor u als CIO
Let op opslag en beheer van grote hoeveelheden beeldmateriaal. De kosten zitten vooral in data, niet in het model.
InformatiefPraktijkCasus · minimaal risico
Geen berichten gevonden. Probeer een ander onderwerp of een kortere zoekterm.
