Prototype. Alle berichten, initiatieven en data op deze site zijn voorbeeldcontent.
overheidaidoorMaan-C consultancy

AI bij de Nederlandse overheid

Wat de overheid met AI doet, in één overzicht.

Regelgeving, toezicht, initiatieven en praktijk. Geselecteerd en uitgelegd: wat is er gebeurd en wat betekent het voor u.

Ik lees als

U ziet per bericht de gevolgen voor beleid, wetgeving en uitvoering.

Deze week in 3 minuten

Week 40 · 28 september 2026
  1. Hoog-risico-eisen zijn van toepassingStart of actualiseer uw inventarisatie van bijlage III-toepassingen en plan FRIA’s.
  2. Consultatie AI-inkoopvoorwaarden sluit 2 oktoberLaat weten of de voorwaarden aansluiten op uw beleidsdomein.
  3. Handreiking IAMA–FRIA verschenenBestaande IAMA’s kunnen worden aangevuld. Opnieuw beginnen is niet nodig.
  1. U bent aanspreekbaar op hoog-risico AIVraag vóór het einde van het jaar een overzicht met de status per toepassing.
  2. Toezichthouder richt zich op generatieve AIAgendeer de vraag of uw AI-beleid actueel is en of het wordt nageleefd.
  3. AI-geletterdheid geldt ook voor het bestuurPlan een kennissessie en leg die vast.
  1. Technische borging hoog-risicoLogging, menselijk toezicht en registratie in de EU-databank moeten aantoonbaar werken.
  2. Shadow AI in beeld brengenControleer welke AI-tools in gebruik zijn en of die onder uw bewaarbeleid vallen.
  3. Nieuwe contractvoorwaardenVergelijk uw SaaS-contracten met de modelvoorwaarden op data en exit.

Laatste ontwikkelingen

Alle nieuws →
Handreiking4 min lezen

Handreiking generatieve AI voor overheden geactualiseerd

De nieuwe versie van de handreiking maakt onderscheid tussen AI-assistenten in eigen beheer en publieke diensten van externe aanbieders, en geeft een checklist voor gebruik met vertrouwelijke gegevens.

Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker

Toets uw interne richtlijn aan de nieuwe checklist, vooral de delen over vertrouwelijke gegevens en bronvermelding.

Wat betekent dit voor u als bestuurder

De handreiking is geen wet, maar toezichthouders gebruiken haar wel als maatstaf. Vraag of uw organisatie ermee werkt.

Wat betekent dit voor u als CIO

Leg per AI-dienst vast of die in eigen beheer draait of extern, en koppel daar de toegestane gegevensclassificatie aan.

AandachtRegelgevingHandreiking generatieve AI · versie 2
EU6 min lezen

Hoog-risico AI: welke verplichtingen gelden nu voor overheidsorganisaties?

Sinds augustus zijn de eisen voor hoog-risicosystemen uit bijlage III van toepassing, al ligt er een Europees voorstel om een deel ervan uit te stellen. Wij zetten op een rij wat vaststaat, wat nog kan schuiven en wat u als gebruiksverantwoordelijke nu al moet regelen.

Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker

Inventariseer welke algoritmes onder bijlage III vallen (uitkeringen, handhaving, onderwijs) en plan voor elk een grondrechteneffectbeoordeling (FRIA). Die geldt specifiek voor overheden.

Wat betekent dit voor u als bestuurder

U bent eindverantwoordelijk voor menselijk toezicht en registratie. Vraag uw organisatie vóór het eind van het jaar om een overzicht van hoog-risicotoepassingen en de status van elke toepassing.

Wat betekent dit voor u als CIO

Zorg dat logging, menselijk toezicht en registratie in de EU-databank technisch geborgd zijn. Leg in contracten vast dat leveranciers de technische documentatie aanleveren.

Actie vereistRegelgevingAI-verordening art. 26–27
Toezicht5 min lezen

Toezichthouder: gebruik generatieve AI bij overheden groeit sneller dan de waarborgen

De halfjaarlijkse risicorapportage signaleert dat steeds meer organisaties AI-assistenten inzetten zonder duidelijke afspraken over dataverwerking, bronvermelding en archivering.

Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker

Gebruik de aanbevelingen als toets voor uw eigen richtlijn generatieve AI. Let vooral op de passages over Woo en archivering.

Wat betekent dit voor u als bestuurder

Het rapport maakt duidelijk waar de toezichthouder de komende tijd op let. Agendeer het in het directieoverleg, samen met de vraag of uw organisatie een actueel AI-beleid heeft.

Wat betekent dit voor u als CIO

Controleer welke AI-assistenten medewerkers feitelijk gebruiken (shadow AI) en of prompts en output onder uw bewaarbeleid vallen.

AandachtToezichtRapportage AI- & algoritmerisico's
Kamerbrief4 min lezen

Nieuwe modelvoorwaarden voor het inkopen van AI in consultatie

De voorwaarden bouwen voort op de Europese modelcontractbepalingen voor AI en voegen eisen toe over transparantie, uitlegbaarheid en exit-afspraken bij AI-diensten van externe leveranciers.

Wat betekent dit voor u als beleidsmedewerker

Beoordeel of de voorwaarden aansluiten op de beleidsdoelen van uw domein. Reageren kan tot en met 2 oktober.

Wat betekent dit voor u als bestuurder

Standaardvoorwaarden verkleinen het risico dat u afhankelijk wordt van één leverancier. Vraag uw inkooporganisatie of de voorwaarden bij lopende aanbestedingen worden toegepast.

Wat betekent dit voor u als CIO

Vergelijk de voorwaarden met uw huidige SaaS-contracten. Let op de bepalingen over trainen op overheidsdata en dataportabiliteit.

AandachtInkoopInternetconsultatie tot 02-10

Initiatieven in productie

Alle initiatieven →
In productieRijk

AI-assistent voor medewerkers

Ministerie (voorbeeld)

Helpt medewerkers met schrijven en zoeken in interne documenten, zonder dat gegevens naar buiten gaan.

BedrijfsvoeringBeperkt risico
In productieGemeente

Digitale assistent voor inwonersvragen

Gemeente (middelgroot, Oost-NL)

Beantwoordt veelgestelde vragen over afval, parkeren en paspoorten, en verwijst door naar een medewerker.

DienstverleningBeperkt risico
In productieWaterschap

Dijkinspectie met beeldherkenning

Waterschap (rivierengebied)

Drone-beelden van dijken worden automatisch gescreend op scheuren, verzakkingen en begroeiing. Inspecteurs krijgen een lijst met plekken om te controleren.

Ruimte & klimaatVeiligheidMinimaal risico